Yunanistan’da ağustos ikiye bölünmüş bir ay. İlk yarısı kilise takviminin en sıkı oruç dönemlerinden biri, ikinci yarısı ise yılın en kalabalık kutlaması. Adalarda tatil yapan ziyaretçi bu iki dönemi çoğu zaman farkında olmadan yaşıyor: bir taverna menüsünün neden değiştiğini ya da köy meydanının neden bir gecede kalabalıklaştığını bilmiyor.
1 Ağustos: oruç başlıyor
Meryem Ana’ya adanan oruç 1 Ağustos’ta başlıyor ve 14 Ağustos akşamına kadar sürüyor. İki haftalık bu dönem, kilise geleneğindeki en katı oruçlardan biri sayılıyor: et, süt ürünleri ve yumurta sofradan kalkıyor.
Tek istisna 6 Ağustos. Metamorfosis yortusunda balık tüketimine izin veriliyor ve o gün sahil kasabalarındaki balıkçılar için yılın en yoğun günlerinden biri oluyor.
Menüler neden değişiyor
Bu dönemde tavernalarda “nistisimo” başlığı altında ayrı bir bölüm açılıyor: baklagil yemekleri, deniz mahsulleri, zeytinyağlılar ve sebze ağırlıklı tabaklar. Yunan mutfağının en tanınan yemeklerinin bir bölümü zaten bu geleneğin ürünü; fasulye, mercimek ve nohut tabakları yılın belirli dönemlerinde ana öğün olarak kurgulandığı için tarifler et içermeden tamamlanıyor.
Ziyaretçi için pratik sonucu şu: ağustosun ilk yarısında adalarda et menüsü daralabiliyor, buna karşılık deniz mahsulleri ve sebze tabakları çeşitleniyor.
Panayır mevsimi
Orucun bitişiyle birlikte panayır takvimi zirveye çıkıyor. Adalarda panayır sezonu mayıs sonunda başlayıp eylül başına kadar sürüyor, ancak en yoğun küme 9 ile 18 Ağustos arasında toplanıyor. Tinos gibi hac merkezi olan adalarda gün batımıyla birlikte köylerde eş zamanlı olarak kutlama başlıyor.
Panayır, konser değil köy şenliği: uzun masalar, canlı çalgı, yerel yemek ve gece boyunca süren dans. Turistik bir gösteri olmadığı için programı da genellikle önceden ilan edilmiyor; tarih kilise takviminden, saat ise gün batımından belli oluyor.
Panayır sofrası neyi anlatıyor
Panayır yemeği ikramla kuruluyor: masalar köy derneği tarafından hazırlanıyor, kimi yerde ücretsiz dağıtılıyor, kimi yerde sembolik bir katkı alınıyor. Menü adaya göre değişiyor; keçi yahnisi, makarna ve yerel peynir yaygın. Orucun bitiminden sonraki panayırlarda et yeniden sofraya giriyor, bu da 15 Ağustos sonrası şenliklerin kalabalığını açıklıyor.
15 Ağustos: yılın ikinci paskalyası
15 Ağustos, Yunanistan’da resmi tatil ve halk arasında yılın ikinci paskalyası sayılıyor. Şehirden köye dönüş yoğunluğu, feribot ve otoyol trafiğini zirveye çıkarıyor. Ada tatili planlayanların bu tarihi hesaba katması gerekiyor: bilet fiyatları artıyor, konaklama doluluğu yükseliyor.
Yunan yaz kültürüne dair diğer yazılarımızda açık hava sinemalarını ve Epidauros’taki opera gecelerini ele almıştık; müzik geleneğinin kökeni ise rebetiko yazımızda.
